وحید دجلانی یکشنبه 28 خرداد 1396 07:00 ب.ظ نظرات ()
لغو توافق واشنگتن – هاوانا تنها بعد از 2 سال

امریكا زیر میز عادی‌سازی با كوبا زد

اوباما‌زدایی در همه عرصه‌های سیاست خارجی و داخلی از اولویت‌های دونالد ترامپ بعد از گرفتن جای او در كاخ سفید بوده است.
اوباما‌زدایی در همه عرصه‌های سیاست خارجی و داخلی از اولویت‌های دونالد ترامپ بعد از گرفتن جای او در كاخ سفید بوده است. رئیس‌جمهور امریكا در ایالت فلوریدا از لغو بهبود روابط امریكا با كوبا كه در دولت اوباما انجام گرفته بود، خبر داد. واكنش‌های مقامات ونزوئلا و بولیوی در حمایت از كوبا نشان می‌دهد ترامپ این استعداد را دارد كه البته از روی بلاهت ذاتی خود جبهه ضد واشنگتنی منطقه امریكای لاتین را كه اوباما تلاش كرده بود منفعل كند، دوباره فعال كند.  
 
امریکای لاتین در تاریح معاصر خود شاهد مداخلات و بدعهدی‌های زیادی از جمله کودتاها و تحریم‌ها علیه دولت‌های مردمی این منطقه بوده‌‌است. حالا کوبایی که در سال ۲۰۱4 بعد از حدود ۵۰ سال از اردوگاه مقاومت  در امریكای لاتین درآمده و به دست دوستی باراک اوباما اعتماد کرده و در مسیر عادی‌سازی رابطه با واشنگتن گام برداشته بود با فرمان ترامپ برای پایان دادن این ماه عسل کوتاه مدت روبه‌رو شد. در سال 2014 كه كوبا و امریكا روابط خود را برقرار كردند، برخی رسانه‌ها در ایران تعابیری مانند « برد- برد  امریكا و كوبا»، «شروعی تازه در روابط كوبا و امریكا»  و«آغاز روابط بعد از 54 سال» به‌كار بردند و تلاش کردند آن را الگویی برای ایران معرفی کنند. ولی حالا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده امریكا در جریان سخنرانی خود در میامی، یكی از سیاست‌های نمادین باراك اوباما در دوران ریاست جمهوری‌اش یعنی برقراری روابط حسنه با كوبا را زیر سؤال برده و فرمان لغو آن را صادر می‌كند.  وی روز جمعه از شهر میامی در ایالت فلوریدا، لغو توافق میان واشنگتن و هاوانا را كه در سال 2014 میلادی منعقد شده بود اعلام و گفت: منع گردشگری امریكایی‌ها در كوبا دوباره برقرار و تحریم‌ها علیه هاوانا اعمال می‌شوند.  ترامپ دولت كاسترو را رژیمی «وحشی» خواند و در توصیف توافق میان دولت‌های كاسترو و اوباما گفت كه این توافق «به مردم كوبا كمكی نمی‌كند بلكه باعث تقویت رژیم كوبا می‌شود.» وی تأكید كرد: دستور لغو این توافق باید به‌سرعت اجرا شود.
 
رئیس‌جمهور امریكا همچنین به مردم كوبا و ایالات متحده امریكا وعده انجام «معامله بهتری» را داد.  ترامپ افزود: «حال كه من رئیس‌جمهور هستم، امریكا جنایات رژیم كوبا را محكوم خواهد كرد و برای درد و رنجی كه مردم كوبا حدود شش دهه متحمل شدند، تأسف خواهد خورد.»  وی همچنین خواهان آزادی همه زندانیان سیاسی در كوبا شد و گفت: «ما تا زمانی كه همه زندانیان سیاسی آزاد نشوند، تحریم‌ها علیه رژیم كوبا را لغو نخواهیم كرد.» چند زندانی سیاسی سابق كوبایی در سخنرانی ترامپ حاضر بودند و او در ابتدای صحبت‌هایش آنها را ستایش كرد.  ترامپ همچنین در این سخنرانی از محدودیت‌های جدید در انجام معاملات با سازمان‌ها و نهادهایی خبر داد كه تحت كنترل ارتش كوبا هستند.  وی همچنین با اشاره به آنكه ارتش كوبا در تمام بخش‌ها از جمله گردشگری به‌طور قوی حاضر است، بر افزایش محدودیت‌ها برای سفر به این جزیره تأكید كرد.  تنها در پنج ماه اول سال 2017 میلادی حدود 300 هزار امریكایی به كوبا سفر كرده‌اند كه رشدی 145 درصدی را در این باره نشان می‌دهد. 
 
كوبا در سال 2016 میلادی نیز در مجموع میزبان 284 هزار و 937 بازدیدكننده امریكایی بود كه این رقم نیز 74 درصد بیشتر از شمار امریكایی‌هایی بود كه در سال 2015 میلادی رهسپار این جزیره شده بودند، البته دولت امریكا سفارت این كشور در كوبا را تعطیل نمی‌كند و پروازهای هواپیماهای تجاری ادامه خواهند شد. امریكایی‌ها همچنین این اجازه را دارند كه كماكان اجناس كوبایی با خود به كشور بیاورند.  امریكا از زمان به قدرت رسیدن فیدل كاسترو و انقلاب كمونیستی در كوبا روابط خود با این كشور را قطع كرد و از سال 1960 علیه كوبا، تحریم اقتصادی به اجرا گذاشت اما پس از چند دهه و در زمان ریاست‌جمهوری باراك اوباما روابط میان دو كشور از سر گرفته شد.
  
واكنش داخلی
اتاق بازرگانی امریكا با محكوم كردن تصمیمات جدید دونالد ترامپ اعلام كرد كه سخنان و فرامین او «امكان ایجاد تغییرات مثبت در جزیره كوبا را محدود می‌كند» و به این ترتیب این خطر وجود دارد كه این سیاست‌ها فرصت‌هایی را در اختیار «كشورهای دیگری» بگذارد كه با امریكا ارزش‌های مشتركی ندارند.  پاتریك لیهی، سناتور دموكرات نیز در واكنش به سخنان روز جمعه دونالد ترامپ، بازگشت به «سیاست‌های دوران جنگ سرد» را محكوم كرد و گفت: این سیاست‌ها تنها خوشایند «جناح كوچكی» از فعالان ضد كاسترو در ایالات متحده امریكاست.
 
او افزود: به این ترتیب كاخ سفید جنگ دوباره‌ای را علیه مردم كوبا آغاز كرده است، حتی جمهوریخواهان هم زبان به انتقاد از ترامپ باز كردند «جاستین آماش»، نماینده جمهوریخواه ایالت میشیگان در مجلس نمایندگان امریكا گفت، ترامپ در حالی از امنیت ملی سخن می‌گوید كه «با عربستانی‌ها می‌رقصد و به آنها سلاح می‌فروشد.» «تام ایمر» نماینده ایالت مینه‌سوتا در مجلس نمایندگان هم از ترامپ بابت وعده‌هایی كه در تبلیغات انتخاباتی برای تعییر وضع موجود داده بود، انتقاد كرد.  این نماینده همچنین در بیانیه‌ای نوشت: «مهم‌تر از همه، تصمیم امروز با دعوت از سایر كشورهای خارجی برای حضور در حیاط خلوت ما جهت پر كردن خلأ ناشی از این تصمیم، نوعی خطر امنیتی جدید برای مردم امریكا و سرزمین ما ایجاد می‌كند.» جف فلیك نماینده جمهوریخواه در مجلس سنا هم اعلام كرد: هر گونه سیاستی كه توان امریكایی‌ها برای سفر آزاد به كوبا را محدود كند در راستای منافع مردم امریكا یا كوبا نیست.
  
واكنش كوبا
دولت كوبا در واكنش به تصمیم ترامپ برای اعمال مجدد تحریم‌ها اعلام كرد هر نوع تلاش برای نقش حاكمیت این كشور با شكست مواجه خواهد شد.  دولت كوبا در واكنش گفته است، امریكا در موقعیتی قرار ندارد كه به این كشور درس حقوق بشر بدهد. كوبا گفته است هر نوع تلاش برای نقض حاكمیت كوبا یا تحمیل تغییرات سیاسی و اقتصادی بر این كشور با شكست مواجه خواهد شد.  كوبا در عین حال گفته است كه به همكاری‌های خود با امریكا ادامه خواهد داد.  رائول كاسترو، رئیس‌جمهوری كوبا ضمن آنكه اعلام كرد، صحبت‌های ترامپ پر از لفاظی‌های خصمانه بود، طی بیانیه‌ای كه در وبسایت دولتی و تلویزیون كوبا منتشر شد گفت كه كوبا به دنبال تداوم مذاكرات با امریكا روی مسائل مختلف است. 
 
در همین حال كشورهای چپ‌گرای امریكایی لاتین هم این اقدام ترامپ را تقبیح كردند. نیكولاس مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا روز جمعه در سخنانی اقدام دونالد ترامپ رئیس‌جمهور امریكا در اعمال محدودیت‌های شدید علیه كوبا را محكوم كرد و آن را یك تجاوز و حمله آشكار علیه امریكای لاتین ارزیابی كرده است.  مادورو تأكید كرد: اظهارات رئیس‌جمهور امریكا تجاوزكارانه و تهدیدآمیز بوده است. این اظهارات نشانگر جهل و حقارت ترامپ بوده است. ما اظهارات دونالد ترامپ علیه كشور برادرمان كوبا را رد می‌كنیم. این یك تجاوز علیه امریكای لاتین است.  رئیس‌جمهور بولیوی هم در حمایت از كوبا، اقدام اخیر رئیس‌جمهور امریكا را محكوم و تصریح كرد: «این سوءاستفاده از قدرت توسط امپراتوری امریكاست كه به حمایت همه جهان در مخالفت با محاصره كوبا گوش نمی‌دهد.  «اوو مورالس» افزود: «ترامپ به جای اینكه از كوبا بخواهد زندانیان سیاسی را آزاد كند، باید سیاسیون مجرمی كه در امریكا سكنی گزیده‌اند را اخراج كند.»
 
كارشناسان معتقدند این اقدام ترامپ می‌تواند شكافی را كه اوباما تلاش داشت با خارج كردن كوبا از دایر كشورهای چپ‌گرا در امریكای لاتین و تضعیف روحیه مقاومت در برابر واشنگتن در این منطقه ایجاد كند تا حدودی ترمیم کند.