وحید دجلانی یکشنبه 28 خرداد 1396 07:58 ب.ظ نظرات ()
افتتاح قطعه یك پروژه آزاد‌راه تهران – شمال طبق معمول و مانند افتتاح پروژه قطعه 4 به تعویق افتاد تا بار دیگر نه تنها دولتمردان بلكه مردم شاهد افزایش قیمت تمام‌شده این پروژه عمرانی شوند. هزینه‌هایی كه لابد مردم باید از محل عوارض بیشتر بپردازند.
نویسنده: حسن عباسی
 
افتتاح قطعه یك پروژه آزاد‌راه تهران – شمال طبق معمول و مانند افتتاح پروژه قطعه 4 به تعویق افتاد تا بار دیگر نه تنها دولتمردان بلكه مردم شاهد افزایش قیمت تمام‌شده این پروژه عمرانی شوند. هزینه‌هایی كه لابد مردم باید از محل عوارض بیشتر بپردازند.
البته سعیدی‌كیا، رئیس بنیاد مستضعفان مجری اصلی این پروژه درباره تأخیرهای چند ساله و در آخرین بازدید در جمع خبرنگاران عذر‌خواهی كرده است. اما آیا عذر‌خواهی یك مسئول می‌تواند جبران هزینه‌های تلف شده ناشی از تأخیر اتمام پروژه را برای مردم بكند؟
 
  هر متر آزادراه 190 میلیون تومان!
به گفته كارشناسان كنترل پروژه معمولاً پروژه‌ها به سطل سوراخ تشبیه می‌شوند كه در صورت اجرای سریع میزان برون‌ریزی و در رویی منابع در آن كم است اما در صورتی كه اجرای پروژه به طول بینجامد تقریباً هر چه در آن منابع بریزیم پروژه به اتمام نمی‌رسد.
بر اساس یك محاسبه ساده و بنا بر ادعای معاون وزیر راه كه هزینه انجام شده توسط بنیاد مستضعفان را حدود 10 هزار میلیارد تومان عنوان كرده است، می‌توان به راحتی دریافت حتی در صورت اتمام پروژه بخش یك كه 32 كیلومتر خواهد بود به همراه بخش چهار كه چند ماهی است بعد از افتتاح چند باره و ریزش‌های مكرر تمام شده فرض شده است در مجموع 21 سال فعالیت در این بزرگراه 52 كیلومتر آماده بهره‌برداری می‌شود كه هزینه هر متر مربع انجام شده حداقل 192 میلیون تومان بوده است.
 مدیرعامل شركت ساخت و توسعه زیربناهای كشور حدود یك ماه پیش از احتمال اخذ عوارض جاده‌ای سنگین از خودروهای عبوری از قطعه یك آزادراه تهران ـ شمال پس از پایان ساخت آن خبر داده و افزوده بود: مشكل این آزادراه این است كه مشاركتی است و سرمایه‌گذار با توجه به حجم منابع مالی كه در اجرای این طرح هزینه كرده، می‌بایست ۱۰۰ هزار تومان از هر خودروی عبوری عوارض اخذ كند ولی می‌داند كه نمی‌تواند چنین پولی را از مردم دریافت كند.  خادمی گفته بود: برای اتمام ساخت این آزادراه ۱۰ هزار میلیارد تومان از سوی سرمایه‌گذار هزینه شده و اگر بخواهد این هزینه را از محل عوارض برگرداند، باید از خودروهای عبوری مبلغ سنگینی گرفته شود.   به عبارت بهتر  اگر هزینه 10 هزار میلیاردتومانی سرمایه‌گذار را متعلق به بنیاد مستضعفان  و آورده دولت بدانیم.   هر وجب (حدود 20 سانتی‌متر) این آزاد راه 38 میلیون و 400 هزار تومان هزینه شده و در صورتی که دولت نیز طبق قرارداد معادل مبلغ سرمایه‌گذاری بنیاد در این پروژه سرمایه آورده باشد (مجموع 20 هزار میلیاردتومان) برای هر وجب آزادراه تهران- شمال در بخش‌های یک و 4 ( به طول 52 کیلومتر) بیش از 77 میلیون تومان هزینه شده است.  
  21 سال هزینه برای 52 كیلومتر‌!
 بر اساس اسناد موجود پروژه  آزادراه تهران- چالوس به منظور تأمین ارتباط مطمئن، سریع و ارزان بین منطقه  شمالی و مركزی كشور و سهولت ارتباط با كشورهای همسایه  شمالی طراحی شد.
مطالعات اولیه  طرح آزادراه تهران- چالوس در سال ۱۳۵۳ توسط یك شركت كانادایی آغاز شد و در سال 56 به تصویب شورای عالی وقت رسیده و قرار بود یك شركت فرانسوی طی پنج سال و با مبلغ 32 میلیارد تومان آن را به اتمام برساند و از محل اخذ عوارض در مدت 10 سال سرمایه خود را باز پس بگیرد.
اما این پروژه مسكوت ماند و مجدداً در سال ۱۳۷۳ به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسید و در نهایت كلنگ اجرایی آن توسط مرحوم رفسنجانی در آذر 1375 زده شد و از آن زمان به بهانه‌های مختلف تأمین اعتبار و مشكلات فاینانس و مشكلات پیمانكار چینی و... همچنان بهره‌برداری از این پروژه به تعویق می‌افتد اما هزینه‌های اجرای آن كم یا زیاد به نام جاده ترزیق می‌شود.
 
  وعده‌های انتخاباتی دولت یازدهم هم محقق نشد‌!
وعده‌های مكرر در اتمام این پروژه چه در دولت نهم و چه در دولت دهم تقریباً هیچكدام محقق نشد و حتی بخش چهار این بزرگراه به طول 20 كیلومتر هم دو بار افتتاح و بعد از ریزش‌های مكرر و استاندارد‌سازی چند ماهی است كه برای مردم و با اطمینان قابل استفاده شده است. اما در پایان دوران دولت دهم و ابتدای تشكیل دولت یازدهم، ‌دولتمردان از جمله آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، جهانگیری، معاون اول و روحانی رئیس‌جمهور وعده اتمام بخش یك به طول 32 كیلومتر را دادند.
 مسیری كه از انتهای اتوبان همت آغاز و به نزدیكی شهرستان گچسر متصل می‌شد. با این حال اتمام این پروژه 32 كیلومتری كه بیش از 70 درصد آن نیز به پایان رسیده بود به عمر دولت یازدهم كفاف نداد و قرار شد تا پایان فصل بهار امسال به بهره‌برداری برسد.
اما در ادامه این زمان دوباره به پایان سال تمدید شد تا سعیدی‌كیا، رئیس بنیاد مستضعفان را وادار به عذر‌خواهی بكند.
معاون اول رئیس‌جمهور دیروز وعده داد ساخت قطعه یك آزادراه تهران- شمال تا پایان امسال به پایان می‌رسد. اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور كه به همراه عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی و محمد سعیدی‌كیا، رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی از قطعه یك آزادراه تهران شمال به طول ۳۲ كیلومتر بازدید كردند، در پایان این بازدید در جمع خبرنگاران با بیان اینكه آزادراه تهران – شمال مدت طولانی است كه ساخت آن آغاز شده است، افزود: در دولت یازدهم تصمیم بر ساخت قطعی قطعه یك گرفته شد كه این قطعه بسیار پیچیده بوده و از ویژگی‌های فنی بسیار مشكلی برخوردار است. به گونه‌ای كه فقط یكی از تونل‌های آن ۴۹۰۰ متر طول دارد.
 این سخنان در حالی بیان می‌شود كه كار ساخت تونل‌های مذكور و كف سازی‌های بتنی آن در بخش یك بزرگراه در دولت دهم و توسط شركت‌های چینی به اتمام رسیده بود.
معاون اول رئیس‌جمهور ساخت آزادراه تهران- شمال را یكی از افتخارات مهندسی ایران دانست كه باید به جهانیان نمایانده شود. وی می‌گوید: اگر برای قطعه سوم از پیمانكار خارجی استفاده می‌كنیم بخشی از آن بابت تأمین مالی پروژه از سوی سرمایه‌گذار خارجی است كه امیدواریم در سال ۹۶ نیز به جمع‌بندی در خصوص ساخت آن دست یابیم.
وی با اشاره به ورود جدی بنیاد مستضعفان به پروژه آزادراه تهران- شمال در دوره ریاست سعیدی‌كیا در این بنیاد ادامه داد: اجرای این پروژه از كارهای خوب بنیاد مستضعفان است كه توانسته ارتباط خوبی با وزارت راه و شهرسازی برقرار كند و امیدواریم تحت زمان‌بندی‌های ارائه شده به پایان برسد. البته به نظر من چند ماه تأخیر در چنین پروژه‌ای با این پیچیدگی‌ها، طبیعی است.
عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی نیز كه در این بازدید معاون اول رئیس‌جمهور را همراهی می‌كرد با بیان اینكه كف‌سازی‌های قطعه یك آزادراه تهران- شمال بتنی است، گفت: چنین فناوری و تكنولوژی‌ای در نوع خود در ایران بی‌نظیر بوده و برای اولین بار در ساخت این آزادراه از تكنولوژی رویه بتنی به جای آسفالت استفاده كرده‌ایم.
به گفته آخوندی ساخت این مسیر تا پیش از سال ۹۴، در اختیار پیمانكار خارجی بود كه وزارت راه و شهرسازی با آنها تسویه حساب كرده و در حال حاضر كل پروژه، دست پیمانكار ایرانی است.
محمد سعیدی‌كیا نیز با بیان اینكه زمستان گذشته بسیار سرد بوده و دمای هوا گاه به بیش از ۲۰ درجه زیر صفر می‌رسیده، گفت: برای ساخت قطعه اول آزادراه تهران- شمال مجبور بودیم مصالح را جمع كرده و از آب گرم استفاده كنیم.
وی با بیان اینكه برای ساخت این آزادراه زیباسازی راه و ساخت مبلمان كنار جاده‌ای را نیز دنبال می‌كردیم اظهار داشت: مجموعه این مسائل سبب شد تا پروژه چندماهی تأخیر داشته باشد و از قول قبلی خود در خصوص اتمام پروژه در سال ۹۶ عذرخواهی می‌كنیم.