وحید دجلانی پنجشنبه 18 خرداد 1396 04:20 ب.ظ نظرات ()
الجبیر: امیدوارم مجبور به دخالت نظامی در قطر نشویم

صف دیپلماتیك روسیه – آلمان– تركیه در حمایت از قطر

در پی پیوستن برخی كشورهای عربی به صف عربستان سعودی برای قطع روابط سیاسی و اعمال فشار به قطر و موضع‌گیری امریكا به نفع سعودی‌ها، در مقابل روسیه، تركیه و آلمان خواستار پایان این اختلافات شدند و آن را به نفع منطقه ندانستند.
پس از آنكه عربستان و دیگر كشورهای عربی روابط خود را با قطر به دلیل اظهارات منسوب به امیر این كشور درباره حمایت از تروریسم قطع كردند و امریكا نیز به نوعی رضایت خود را از اقدام كشورهای عربی برای تنبیه قطر اعلام كرد در سوی دیگر، برخی كشورهای فرامنطقه‌ای در صف حمایت از دوحه قرار گرفتند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه روز چهارشنبه در گفت‌وگوی تلفنی با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر بر موضع دائم روسیه درباره حل بحران‌ها با روش‌های سیاسی تأكید كرد. به گزارش شبكه راشاتودی، پوتین در این گفت‌وگوی تلفنی درباره همكاری میان دو كشور به ویژه در زمینه‌های اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری صحبت كرد. روسیه پیشتر اعلام كرده بود خواهان برقراری فضای باثبات و مسالمت‌آمیز در منطقه خلیج فارس بوده و در امور داخلی دیگر كشورها دخالت نمی‌كند. حمایت روسیه از قطر در شرایطی است كه مسكو و عربستان در بحران سوریه با هم اختلاف نظر دارند. 
 
علاوه بر روسیه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور تركیه نیز اعلام كرد در مناقشه پیش آمده میان قطر و كشورهای عرب حوزه خلیج فارس از دوحه حمایت می‌كند. اردوغان روز چهارشنبه در سخنانی تأكید كرد «تمایل دارد روابط تركیه را با قطر كه هدف تحریم‌های عربستان و متحدانش قرار گرفته، تقویت كند.» رئیس‌جمهور تركیه گفت: «ما فكر می‌كنیم این تحریم‌ها علیه قطر خوب نیست. آنكارا به همكاری و تقویت روابطش با قطر ادامه می‌دهد، همانطور كه دوستان ما در بسیاری از شرایط و لحظات دشوار پشتیبان ما بوده‌اند.» اردوغان همچنین گفت: «نشان دادن قطر به عنوان حامی تروریسم یك اتهام جدی است. من رهبران قطری را خوب می‌شناسم. اگر چنین موردی صحت داشته باشد، من نخستین رهبری خواهم بود كه با این مسئله مقابله می‌كنم.» همچنین برخی منابع دیروز اعلام كردند احتمال دارد پارلمان تركیه قانونی را در مورد استقرار نیروهای نظامی تركیه‌ای در قطر تصویب كند. تركیه در برخی مسائل منطقه از جمله حمایت از جنبش اخوان‌المسلمین مصر و حماس موضع یكسانی دارد و بر سر این مسائل با عربستان سعودی اختلاف نظر دارد. حمایت تركیه از قطر درحالی است كه آنكارا با روی كار آمدن دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریكا بر سر بحران سوریه دچار اختلاف شده‌اند و واشنگتن عملاً با ترجیح دادن كردها به آنكارا و پشت كردن به متحد خود، تركیه را از عملیات آزادسازی رقه از دست داعش كنار گذاشت كه این مسئله خشم مقامات تركیه را در پی داشته است. 
 
همزمان با حمایت روسیه و تركیه، آلمان هم به صف حامیان قطر پیوسته است. زیگمار گابریل، وزیر امور خارجه آلمان با انتقاد از اقدام هماهنگ چند كشور عربی در قطع روابط با قطر گفت كه چنین رفتارهایی به مثابه «ترامپیزه كردن روابط» است و این كار برای منطقه بحران‌زده خاورمیانه خطرناك است. وی در گفت و گو با نشریه «هندلزبلات» در خصوص تشدید تنش‌ها هشدار داد و گفت: «تشدید تنش‌ها به نفع هیچ كسی نیست؛ خاورمیانه یك بشكه باروت سیاسی و نظامی است و مناقشه‌های مذهبی، قومی، سیاسی و ایدئولوژیك، پادشاهی‌های منطقه خلیج فارس را دچار شكاف كرده است.» وی با اشتباه خواندن سیاست كنونی امریكا در منطقه خاورمیانه گفت كه آلمان قطعاً سیاست خارجی متفاوتی را در پیش می‌گیرد. آلمان از جمله كشورهای اروپایی است كه با سیاست‌های ترامپ در عرصه جهانی مخالفت و اخیراً از خروج واشنگتن از پیمان تغییرات آب و هوایی پاریس انتقاد كرده است.
  
اعراب و واشنگتن در صف ریاض
همزمان با تماس تلفنی رهبران روسیه و تركیه با امیر قطر، رئیس‌جمهور امریكا نیز با ملك سلمان پادشاه عربستان تماس گرفت. به گزارش شبكه اسكای نیوز عربی، دونالد ترامپ در تماس تلفنی با پادشاه عربستان بر اهمیت اتحاد شورای همكاری خلیج فارس جهت شكست تروریسم و حفظ ثبات منطقه تأكید كرد. ترامپ در این گفت‌وگو درباره توقف حمایت‌های مالی از گروه‌های تروریستی و توقف حمایت از افراط‌گرایی از سوی هر یك از كشورهای منطقه تأكید كرد. رئیس‌جمهور امریكا پیشتر در توئیتی تأكید كرده بود منزوی كردن قطر آغازی برای پایان حمایت از تروریسم است و همه نشانه‌ها در حمایت از افراط‌گرایی مذهبی به قطر اشاره دارد. حمایت ترامپ از عربستان درحالی است كه وزارت خارجه امریكا روز چهارشنبه اعلام كرد واشنگتن اندكی پیش از اعلام قطع رابطه چند كشور عرب با قطر در جریان این موضوع قرار گرفت و از این تصمیم آنها اطلاع نداشت. از سوی دیگر، پس از قطع روابط عربستان، بحرین، مصر، امارات، مالدیو، دولت فراری یمن و لیبی، موریتانی و اردن هم روز سه‌شنبه ارتباط دیپلماتیك خود با قطر را قطع كردند. كشورهای همپیمان عربستان در سال‌های اخیر در ازای دریافت مشتی دلار سعودی، سیاست‌های خود را با ریاض همسو و این بار علیه قطر موضع‌گیری كرده‌اند.
  
شروط سعودی برای دوحه
در سایه ادامه قطع روابط كشورهای شورای همكاری خلیج فارس با قطر و ناكام ماندن تلاش‌های دیپلماتیك برای حل اختلافات میان این كشورها، منابع خبری اعلام كردند عربستان به كویت ابلاغ كرده قطر باید ظرف ۲۴ ساعت ۱۰ شرط را اجرا كند. به گزارش پایگاه خبری ایلاف، از مهم‌ترین این شروط قطع روابط دیپلماتیك با ایران، اخراج تمامی اعضای جنبش حماس و بلوكه كردن حساب‌های بانكی و ممنوعیت تعامل با این افراد و عذرخواهی رسمی از كشورهای شورای همكاری خلیج فارس است. همچنین قطر باید متعهد شود هیچ نقش سیاسی منافی با سیاست‌های این شورا نداشته باشد. اگر دوحه به این شروط پایبند باشد، نشستی با حضور كشورهای این شورا از جمله قطر برگزار خواهد شد. عربستان همچنین خواهان توقف فعالیت شبكه الجزیره و پایبندی دوحه به منشور عهدنامه‌ای است كه در دوره ملك عبدالله، پادشاه پیشین عربستان در سال ۲۰۱۲ امضا شد.